Skip to main content

Posts

Showing posts from June 22, 2014

Zateep ong khawlsak thei zatui tawmman

Zateep ong khawlsak thei zatui tawmman Zateep ki deek nuamte aa dingin, Placebo sangin Cytisine a cih za tui nam khat ki deek theih na ding ol zaw in, a man zong tawm mahmah hi cih Researcher te'n gen uh hi. Kum khat vaal bang a sin sin khit tak uh ciangin Researcher ten hih zatui Cytisine pen Placebo sang in hoih zaw in zateep zongsat na a khawlsak thei leh mizawng gam aa dingin zong a pha tuam mahmah ding zatui nam khat hi cih zong gen lai uh hi. England gam Londan a the Health Behaviour Research Center at University College Lon don pan lead researcher Robert West i gendaan ah " Zateep zongsangh te pen zatui/zatang neek kul lo a kideek zo zong pawl khat om veve a, aizongin a ki deek zolo a a sih ding a teep zong tampi mah om hi" ci hi. Hih zatui Cytisine pen former socialist economy countries gam te ah kum 40 sung bang ki zuak khin in, Tabex ci in kisam a, tu'n zateep zongsangh te kideek sak theihna'ng zatui hoih khat leh a tawm man khat ong hihi. A hih hang i...

Gullu Mual Vai Hluttdaw ah tung ta

Gullu Mual Vai Hluttdaw ah tung ta ................................................. Zomite' gamhleh lo ahi Gullu Mual vai kumpi thuneite'n phalnapiakding/piakl oh ding khinkhai san uh Kawlgam leisung vanmanpha lam vaisai ulian Than Tun Aung in tulaitak Gullu Mual tawhding vai phalna piading maw pialo ding cih khinkhai san ung ci-in Upper House ah thusung hi. Mailam ah hihvai tawh kisai thunawngkai a-om loh nadingin tualsung thuneite leh tualsung mite thukimna kidong masa photding a, tua khitciang kikhensat panding ci hi. Hih Gullu Mual atoding a kithawi North Mining Investment Co Ltd te in tu ciangciang Zogam khua 15 bang vahawh in, hih Gullu Mual kito leh Zogam in kumkhat dollar sang 5 ($5 lakh) ngahding banah nasep zong tampi hongpiang laiding hi ci-in laihawm tuamtuam leh Posters te zangin tualsung mite zol kawikawi uh hi. THE IRRAWADDY| Thursday, June 19, 2014 | Hihvai tawh kisai Zomi (gam leh namvai) nasemte leh Party tuamtuam te’n nungkum pan kipan deihlohna ki...

Dr Cin Do Kham hong nutsiatlai Dr Bianca Son ii laikhak

Dr. Do Kham in hong nutsiat tungtang in Dr Bianca Son in dahpihna lai akhakpen anuai aa ahihi. Tu'n Dr Bianca Son in hong nusia leuleumawk. Zomi sungah ihmakai, ihmuan ihsuan mahmah tata in hong nusia vatvatmawk uh ahih manin dahmahmah hang. ZD The Chin Forum deeply mourns the untimely passing of Dr. Cin Do Kham. Our hearts are filled with sorrow and grief. He so loved all of the Zomi with his heart, soul and mind. Dr. Cin Do Kham was righteously indignant about the artificial borders separating us. Despite this separation, he worked tirelessly to foster a shared Zomi future. And he did so with poise, dignity and grace. Dr. Cin Do Kham emphasized close communication, collaboration and love for the Zomi nation around the globe. He was a success. As the  General Secretary of the Global Alliance he brought the Zomi together in unity. Dr. Cin Do Kham was born in the area of Tedim in Northern Chin State of Burma. After a long journey throughout the world, he settle...

Memorial Service of Dr. Bianca Son Suantak ( Mang Khan Cing )

Memorial Service of Dr. Bianca Son Suantak ( Mang Khan Cing ) By Suan Tawng 15 photos Dr. Vumson Suantak (Author of Zo History) ii tanu, Dr Bianca Son Suantak ( Mang Khan Cing ) in 13th June 2014 ni in a om na London ah hong nusia in a Memorial Service pen 21th June 2014 ( Saturday ) ni SOAS, University of London ah kibawl hi. Zomi Innkuan UK in hungelna leh nek leh dawn akisam khempeuh tavuan la hi. UK gamsung aa om Zomi ahithei teng in va uap in USA pan a sanggamnu - Liana Suantak, a tapa – Otilio Soto, a Pano - Pa Ngo Cin Thawng ( Thawng Suantak ), Germany pan Pa Kipp Kho Lian leh a zi, Nu Dal Cing te zong hong kihel thei uh hi. Hun sung ah a Sangamnu, a Tapa, a Lawmpa leh SOAS pan in Bianca tawh kisai thu genna hong nei in, Chin Forum pan Salai Kipp, Chin Community UK pan Rev. Dr. David T Haokip leh Zomi Innkuan UK makaite tung pan dahpihna thugenna ki nei hi. Zomi Innkuan UK in Dr. Bianca khakna la kisa in, Rev. Dr. Gin Khan Khual thugenna leh thungetna tawh hun ki zo t...

(CLA) GENERAL TUN KHO PUM BAITE TANGTHU

(CLA) GENERAL TUN KHO PUM BAITE TANGTHU Singgial (Chin State) a piang, Lamka leh Singngat kikaal a Tedim road in a totkhak khua lianlou; inn tamlou omna Panglia n khua ah khang khia.hi.. 1958 kum in- Chin Liberation Army,(CR-CLA) na phuan khia hi..Gam thum akisuah Zomi te kimpumkhat in, tuibang ih kigawm kikna ding in,Zomi Political movements, viz. Pu Son Kho Pau, Pu Son Cin Lian, Pu Ralh Mung, PU Ro Sang, Pu Thual Zen leh Pu Lal Denga te in, Pu Tun Kho Pum ii Zogam Movements nungzui in, kalsuan khawm uh a, tua hun laitak in thahat mahmah uh hi. East Pakistan pan in, galvan nihvei lakhin uh a, Pu Tun Kho Pum minbek tawh kila thei ahihman in, MNF party President – Pu Lal Denga in, galvan a deihman in, Pu Tun Kho Pum khembawl in, a upmawh lohtak in, thau lawng ngat in, pummat ngiat uh a, Zo galkap khempeuh zong athau teng uh laksak in, cikzia hetlo in, amakai pipa Pu Tun Kho Pum leh Zogam galkap tamptak hongthah lupsak uh hi. Tua pan asuakta lai Pu Thual Zen te in, hong hanciam ...

SALPHA ZAHNA

SALPHA ZAHNA Phamsa Salpha Pu Tunkhopum Baite, Chin Liberation Army makaipi’ luang i Lamka khopi a puakluut ding ahih toh kiton in India, Myanmar leh Bangladesh  gamgi a teeng Zomite sungah minam itna leh ki-ittuahna hongtun semsem hen cih Siamsinpawlpi in ka lametna uh leh ka thuumna uh ahi. Siamsinpawlpi in Salpha Pu Tunkhopum Baite leh a kalsuanpihte’n mun cih a theh dalh a om Zomite lak a minam itna, minam vaai a halhthakna leh kigawmkhawm ding lunggulhna cii (seed) tuh uh ahi cih aki haih hetkei a, amaute zahna sangpen i pia hi. Zomite’ lak ah Pasian’ piaksa pilna leh siamnate, tha-leh-zung suah a, khovel siamsinna lam tuamtuam ah panla a, salphate’ sisan, sisan manpha suaksak dinga hanciam teitei dingin pan la ni.....

Zogam salpha masa Pu Tun Kho Pum luang kiphong

Zogam salpha masa Pu Tun Kho Pum luang kiphong ......................................................................................... Zogam in suah takna nga h kik a, India, Burma leh Bangladesh aomteng gamkhat in I ki gawmkik theih na ding, a lunggulh leh a inn alo, a u anau nusia a, a nuntakna abei donga na asem Pu. Tun Kho Pum luang kiphong in tuni-in Lamka ah tutpihna kinei cih thukhat kaza hi. A luangaphotna uah a samzang bekh omlai in hankuang bawl in tuatawh innlum kitun cih dankhat ka zakbeh hi. Hici bang thu kazak teh Zomite I ki itzia thupi kasa mahmah hi. A sih zawh kumtampi paikhin a, keima suahma pekh himah leh gam le minam a it dan, a ki piakkhiat dan leitung beidong in ki gengen ding hi. Zogam galkap masa pen ahih ban uah Zogam suahtak nading in kumpite thau tawh a kap masa pen, a do masa pen uh hiding hi. A mau pawl tulai suahtakna ngen pawlkhatte danin mipi tungah tatsia, that cih bang zanglo uha, a etteh tak,a etteh huai mahmah makai khat ahi hi. Mizote t...

Kaptel khuasat na

Kaptel khuasat na 1. Thuamthawng in a zi’ tungah khutkhial kha:  Gawhpau’ Tapa Thuamthawng in a behte khat zi-in la hi. Tua hun laitak- in a khua sung vuah nungak mel hoih mahmah Thangning a kici khat om hi. Tua Thangning pen Thuamthawng in iplah pian den hi. Tua bang a a iplah pian denna thu a zi in a theih ciangin zan khat a lupna tung vuah ki tawng uh a, a zi in apasal’ tuktum bawh khiatsak hi. Thuamthawng zong heh mahmah a, “Bang hangin ka tuktum hong bawh khatsak na hiam ka that ka mat, ka sim ka tawhna, galmang samang ka sim ka tawhna hi,” ci-in a lukham dokkhia-in a zi  alukhawm tawh a sat leh, alu sat kha ahih manin si hi. (Khanglui lai lukhuam pen meilah cim sitset zol hilhial a kisui a hi hi.) Tua banga azi hong thak khak ciangin, “E, khutkhialhi khong venge,” ci-in zanin tho khia a, a upatpih a meltheih teng samin azan azanin thu kikupna khat hong nei khawm uh hi. A hih leh hih thu pen ih sungte in hong thei kha along uh kim hetlo ding uh ahih manin ngi...

KAPTEEL KHUASAATNA TAANGTHU.

KAPTEEL KHUASAATNA TAANGTHU. Khuamin leh khuamun. 1867-kumin Pu Thuam Thawng in mi-30 tawh Kapteel khua saat hi. Tua munah Kapteel a kici mikhat teeng khin hi. Tua ahih ciangin " Kapteel khua cipah ni," ci-in thukim uh hi. Khuathak saat ding pen Pu Thual Tun in awilo ahihciangin, lakhat tawh Pu Thuam Thawng nakha hi. a. Limbelh in mabang pan e vangkhua khon e, Saitui vangkhua lailen ding ka-awilo e. b. Ningzu aisa siah bang niang naphung lai-ah solsa deihluat hawm ih taan kha ding hi e.. Pu Thuam Thawng lungkimzo tuanlo ahihmanin gungaal nitumnalam veel sak hi. "Mual in um aa gaaldai hoih hi. A gam zong sabenna dingin hoih hi" acih ciangin Pu Thuam Thawng thukimin gamsaat uh hi. Kapteel pen Dawi maw, mihing maw??? Hihmun aa teengpa in, "Kapteel hing," ci-in, hualsing golpipi hualvanvan hi, ci-in kigen hi. Kapteel in lovaat thacial a, a nu kiangah, " Taangngaan beelsagih nahuan inla, zu beelsagih naluup in, " ci hi. A ciah ciangin amahguakin...

Kapteel leh A Gam Leitang (Madawk)

(1)KAPTEEL’ TANGTHU ATOM Kaptel khua in Meitei gungal nitumna lamah khuapi lian khat hi a, kumpi in zong 1966 kum in Sub-Township zum koih in khuapi khat a, a kiciamteh khua ahi hi. Hun masa lai-in Vaiphei minamte na teeng masa uh a, Meh ui nu khua na kici hi. Hih minamte sawtpi a teen khit uhteh Meitei gam lamah na lal uh hi. Hih mite a taai zawh uh kum tapi khit ciangin Valte minam na teeng leuleu uh a, tua minamte lakah Kap Teel kici min nei mi khat nan a om hi. Tua pa in Hual singluang gol pipi lik vanvan a, “Kap Teel hi’ng ei, nang hualtum liangluang” ci-in min sial hi kici hi. Tua Kap Teel in lo vat dingin kuan a, a nu kiangah “Tang ngan 7 na huan inla, zu bel 7 na lup in” ci-in vaikhak hi. Lo vai a ciah ciangin a mah guak ciah a hih manin a nu in “Na lawmte ee” a cih leh “Ka gen bangin hih in” a ci hi. A nu in ankuang 7 lui in zu bel 7 a lup hi. Anne zudawn kimu lo in a zu teng peng gai-in a anlui teng ki ne gai hi. Tua ni in Kap Teel in gamkuampi khat vat khin in tu ni dong...

Cidam na mah thupi

Mi cidam i cih tak ciangin taksa lam leh lungsim lam cidam tuak genna ahi hi.Taksa lam damna bek pen cidam cih hilh cian na dingin kicing zo lo hi.Lungsim leh pumpi a dam khawm kuul hi.lungsim lam dam lohna a nei te pen a meel pan mah mah un zong ki thei thei in, maitai ngei lo in, nuih ding zong haksa sa uh hi. Cidamna pen manpha mah mahin, suma lei theih zong hi lo hi.Lei theih hi zen leh tawm san man lo dinga, a leizo tam lo kha ding hi.Leitung buppi i nei phial zongin i cidam keiin, zawngkhal den kei mawk leeng a nawpna bangmah awm tuan lo ding hi.Cidam leh cidam loh a nawpna kikhai mah mah mawk hi.Cidam kei leng ngaihsutna hoih tak i nei kha phial zongin km zang khe thei lo hi.I dam loh tak ciangin cidam a nop lam leh a man phat lam ki tel thei pan se hi. Cidamna manpha mah mah ahih manin bangci leng cidam thei ding cih i kan zek ki tangsam hi.Cidamna dinga hoih khat peuh peuh i theih lehtua te zuih pah theih ding hoih hi.Zu leh tep le muamte cidam nangin hoihlo cih i theih l...

Kuama theihkhakpihloh leh a kigenkhia ngeilo Zosuante Kigawmkhop kiknading ZRO/ZORO/ZNC maalak kipatnathu

Kuama theihkhakpihloh leh a kigenkhia ngeilo Zosuante Kigawmkhop kiknading ZRO/ZORO/ZNC maalak kipatnathu Zomi te’n Gam leh Minamvai ah maa i panna khangtampi hongpai khinta mah leh tuni- dongin ki picin zonai lo cih mikim in i theih hi aa,  picinthei mahmah lo i hihteh khawlsan phawtmai ni cihtheih ding zong hi tuanlo hi .           Hih Gam leh Minamvai i genciangin, Zomite'n i phawktawntung ding kisam kasak mahmah thukhat om aa, tuain ” i gam leh i minam ading nasemni i cih ciangin, a picinzo pah ding dinmun ah i om mana i sepding hi masa lo in, i seploh phamawh leh a kul a ki tangsam thu hi cih i theihcian mana i sep ding hizaw hi”  cih thu ahi hi.           Banghang hiam cihleh, 1980 kimpan kipan-in Zogam leh Zomite dinmun ka mimal lunghimawhna tawh hihtheih khawmkhawmin ka kalsuan nate ah, ” a picingding dinmun ah a om leh ki seppih panding hi ” cih kazak tampe...